05
Ratunek dla skóry - poparzenia sloneczne
Środa, maj 5. 2010Ratunek dla skóry - poparzenia słoneczne
Zbliża się lato. Upał, świat zalany ciepłymi promieniami słońca, kąpiele słoneczne - to wszystko tuż tuż. Co należy wiedzieć o promieniach słonecznych, opalaniu się, oparzeniach słonecznych? Jak zapobiegać oparzeniom i jak postępować, gdy już się pojawią - o tym wszystkim będzie mowa w tym artykule.
» Oparzenie słoneczne.
Oparzenie słoneczne to nasilony rumień skóry, połączony z uczuciem pieczenia, a nierzadko i pęcherzami, pojawiający się po ekspozycji na promieniowanie słoneczne. Skóra, zamiast zostać opalona, staje się czerwona, wrażliwa i pokryta pęcherzami.
» Promieniowanie słoneczne.
Podczas ekspozycji na słońce człowiek poddawany jest działaniu całego zakresu promieniowania elektromagnetycznego docierającego do ziemi: są to promienie ultrafioletowe (UV), widzialne oraz podczerwone.
W powstawaniu zmian skórnych zachodzących pod wpływem promieniowania słonecznego najistotniejszą rolę odgrywają promienie ultrafioletowe UVB (krótki ultrafiolet) i UVA (długi ultrafiolet). Rumień to oparzenie wywoływane głównie przez UVB (jest to tzw. promieniowanie rumieniotwórcze). Rumień po ekspozycji na UVB osiąga szczyt po 12 - 24 godzinach od ekspozycji na promieniowanie słoneczne i w ciągu 72 godzin ustępuje całkowicie lub pozostawia niewielką opaleniznę.
W warunkach naturalnych rumień po UVA nie występuje u zdrowych osób. Można go wywołać jednak masywnymi, niefizjologicznymi dawkami, jak ma to miejsce np. w solariach. Reakcja na promieniowanie UVB po wcześniejszej ekspozycji na promieniowanie UVA może być zintensyfikowana. Jest to tzw. zjawisko fotowzmocnienia. Oznacza to, że bezpośrednio po pobycie w solarium znacznie łatwiej ulec poparzeniu słonecznemu.
» Opalenizna.
Opalenizna uważana jest powszechnie za przejaw zdrowia, natomiast w rzeczywistości ciemnienie skóry to reakcja obronna organizmu na nadmiar słonecznego promieniowania ultrafioletowego.
Barwnik w skórze, który chroni przed promieniowaniem ultrafioletowym i oparzeniami to melanina. Melanina właśnie gromadząc się w skórze daje opaleniznę. Melanina absorbuje i odbija promienie UV.
Osoby o jasnej skórze, z małą ilością barwnika łatwiej ulęgają poparzeniom słonecznym. Opalenizna uzyskana w sposób naturalny - podczas opalania się z rozsądkiem i umiarem - stanowi istotną ochronę przed niekorzystnym działaniem promieni. Po to organizm wytwarza melaninę („opala się") by chronić się przed szkodliwością promieniowania UV.
» Oparzenie słoneczne I i II stopnia.
Oznaką oparzenia słonecznego I stopnia jest zaczerwienienie i nabrzmienie skóry. W ciężkich przypadkach mogą tworzyć się na skórze pęcherze (II stopień). Skóra boli, piecze i swędzi jednocześnie. Po kilku dniach, gdy poparzenie już zanika, zaczyna schodzić naskórek.
» Udar słoneczny.
Oparzeniu słonecznemu może towarzyszyć udar słoneczny. Typowymi objawami są bóle i zawroty głowy, nudności, wymioty, uczucie osłabienia i przyspieszone tętno. Ryzyko udaru cieplnego zwiększa odwodnienie, nieosłanianie głowy (np. czapką z daszkiem) i karku przed promieniami słonecznymi. Na udar cieplny bardziej narażone są niemowlęta i osoby w podeszłym wieku.
» Konsekwencje opalania się i oparzeń słonecznych.
Konsekwencją oparzeń słonecznych i nadmiernego opalania się jest występowanie na skórze zmian barwnikowych typu piegi, punktowe przebarwienia i odbarwienia. Wieloletnia ekspozycja na promieniowanie słoneczne prowadzi do fotostarzenia się skóry (skóra staje się sucha i pomarszczona).
Promieniowanie UV odgrywa istotną rolę w patogenezie czerniaka złośliwego (jest to nowotwór złośliwy skóry) oraz innych stanów nowotworowych skóry. Liczne znamiona barwnikowe i częste oparzenia słoneczne w dzieciństwie i młodości są czynnikami ryzyka rozwoju czerniaka. Częste korzystanie z solariów także zwiększa ryzyko rozwoju tego nowotworu.
» Ochrona przed oparzeniami słonecznymi.
Aby uchronić się przed oparzeniami słonecznymi i ich konsekwencjami, należy rozważnie korzystać z kąpieli słonecznych, unikać przebywania w pełnym słońcu oraz zabezpieczyć skórę odpowiednim ubraniem, kremem z filtrem UV, nakryciem głowy oraz okularami ze szkłami z filtrem przeciw UV.
Stopień ochronnego działania preparatu z filtrem przeciwsłonecznym określa się za pomocą międzynarodowego wskaźnika SPF (sun protection factor), który odpowiada zabezpieczeniu przed działaniem promieni rumieniotwórczych. Przy normalnej aktywności w szerokości geograficznej, w której leży Polska wystarczają zwykle preparaty z SPF >15, przy zwiększonej ekspozycji na UV >30. U dzieci poniżej 6 miesiąca życia nie powinno stosować się tego rodzaju produktów (unikanie nadmiernego nasłonecznienia), u dzieci starszych - odpowiednie filtry dla dzieci.
Szczególnej uwagi wymagają okolice oczu, brzegi nosa, uszy oraz wargi. W tych miejscach łatwo słońce może oparzyć skórę. Preparaty ochronne, szczególnie wodoodporne, powinno się rozprowadzać przynajmniej 20 minut przed ekspozycją na słońce i ponownie nakładać po wytarciu, spoceniu się czy kąpieli.
» Zapobieganie oparzeniom słonecznym.
Najlepszym sposobem zapobiegania poparzeniom słonecznym jest umiar i rozsądek w korzystaniu z kąpieli słonecznych. W ciągu pierwszych dni opalania nie należy opalać się dłużej niż 10 - 15 minut. W następnych dniach można stopniowo zwiększać czas przebywania na słońcu. Należy używać preparatów z filtrem przeciwsłonecznym. Dzieci i osoby z jasną karnacją, jasnymi lub rudymi włosami powinny używać kremów z filtrem przeciwsłonecznym o SPF co najmniej 15. Preparatem z filtrem smaruje się skórę na około 30 minut przed wyjściem z domu (potem powtarzać nanoszenie preparatu co 2-3 godziny). W godzinach od jedenastej przed południem do drugiej po południu promienie słoneczne są najsilniejsze, dlatego czas ten najlepiej spędzić w cieniu.
Tylko zalogowani użytkownicy mogą przeglądać komentarze.